Gương Sáng

header ads

Giải thích về vấn đề Bánh Lễ ở thời điểm hiện tại và về Bức Thư về vấn đề Bánh và Rượu Lễ


GIẢI THÍCH RÕ HƠN VỀ BỨC THƯ

Nội dung chính của bức thư luân lưu nhắc lại kỷ luật về chất liệu để cử hành Bí Tích Thánh Thể thành sự. Tuy nhiên, trong bức thư này có hai mục gây hiểu lầm cho nhiều người đó là mục 4 và mục 5, sau đây xin được giải thích rõ hơn về hai mục này.
1. MỤC 4
- Giáo luật điều 924 qui định chất liệu để cử hành Bí Tích Thánh Thể như sau:  
§1. Hiến tế Thánh Thể phải được tiến dâng với bánh và rượu nho có pha một chút nước lã.
§2. Bánh phải được làm bằng bột lúa mì nguyên chất và mới làm để tránh mọi nguy cơ hư hại (bột lúa mì nguyên chất: không có pha trộn bất kỳ tạp chất nào).
§3. Rượu nho phải là rượu tự nhiên từ trái nho và không bị hư (rượu tự nhiên từ trái nho: lên men tự nhiên, không pha nguyên liệu nào khác).
- Tuy nhiên, Đấng Bản Quyền có thể ban phép trong những trường hợp đặc biệt, trong mục 4, khoản c viết: “Các Đấng Bản quyền có thể cho phép từng linh mục hoặc tín hữu sử dụng bánh lễ có hàm lượng gluten thấp hoặc nước nho ép. Phép rộng này có thể được ban dài hạn, bao lâu lý do thủ đắc còn tồn tại”.
- Những trường hợp đặc biệt đó là các bệnh nhân không sử dụng được bột lúa mì có hàm lượng gluten cao (thay bằng hàm lượng gluten thấp) và rượu nho (nước ép nho có men thay bằng nước ép nho không lên men).
- Xét khía cạnh giáo luật thì sự châm chước trong những hoàn cảnh đặc biệt này vẫn không thay đổi sự tinh tuyền (không có pha tạp chất) của bột lúa mì và nước ép nho (nếu có lên men thì thành rượu nho).
- Điều mở rộng trong những trường hợp đặc biệt này được cứu xét từ năm 2003. Thật ra những trường hợp đặc biệt này hiếm gặp trong thực tế (xem thêm về gluten ở phần dưới).
2. MỤC 5
- Mục 5 có đoạn viết: Bộ Giáo thuyết đức Tin xác định: chất thể làm bằng những nguyên liệu đã qua biến đổi gen vẫn được xem là chất thể thành sự của Bí Tích Thánh Thể”. Một câu hỏi được đặt ra là nguyên liệu có biến đổi gen thì có ảnh hưởng gì đến chất liệu để cử hành Bí Tích Thánh Thể theo qui định của giáo luật điều 924 hay không?
- Trước hết chúng ta phải hiểu cây trồng biến đổi gen là gì? Đó là loại cây trồng được tạo ra bằng cách sử dụng các kỹ thuật của công nghệ sinh học hiện đại, nhằm tăng năng suất và chất lượng cây trồng. Trong tự nhiên sự biến đổi gen vẫn xảy ra thường xuyên nhưng với tần suất thấp hơn so với sự biến đổi gen do kỷ thuật sinh học hiện đại tạo ra.
- Vậy về bản chất lúa mì biến đổi gen cũng vẫn là lúa mì. Vì thế, việc người nông dân trồng cây lúa mì dù có tác động của kỷ thuật sinh học hiện đại cho năng suất cao hơn thì sản phẩm vẫn là bột lúa mì nguyên chất, không có một tạp chất nào khác, đúng như giáo luật điều 924.
- Vì thế công nghệ biến đổi gen nếu có xảy ra trên cây lúa mì thì vẫn không làm thay đổi chất thể là bột lúa mì nguyên chất.
Gluten là gì ?
Trong protein của bột mì làm từ lúa mì có chủ yếu là gliadin và glutenin, chúng chiếm phần lớn toàn lượng protein. Hai protein này không hòa tan trong nước mà khi nhào với nước thì trương lên tạo thành một khối dẻo đàn hồi gọi là gluten. Khi ở trạng thái ướt, Gliadin rất dính và có độ kéo dãn cao, tạo cho gluten có tính kết dính còn Glutenin là loại protein phức hợp, tạo cho khối bột có độ co giãn và chắc chắn.
Loại lúa mì khác nhau thì lượng gluten khác nhau. Đối với lúa mì bình thường thì lượng gluten tươi chiếm khoảng 20-25% khối lượng hạt. Thành phần hóa học của gluten phụ thuộc loại giống và chất lượng lúa mì. Trung bình trong gluten sấy khô chứa khoảng 85% protein, 2¸3 % chất béo, 2% chất khoáng, còn lại khoảng 10¸12% các chất gluxit.
Gluten có thể tìm thấy trong bột mì (làm từ cây lúa mì), lúa mạch đen (rye), đại mạch (barley), cám (bran), mầm lúa mì (wheatgerm), yến mạch (oats) mặc dù không chứa gluten, nhưng lại chứa protein avenin, tương tự như gluten, ngoài ra trong quá trình canh tác cũng người ta tìm thấy gluten trong một số loại yến mạch.
Ứng dụng gluten trong sản xuất bánh
Chính nhờ gluten có tính dẻo, đàn hồi nhưng cũng rất vững chắc mà bột mì có tính chất như tạo ra độ nở, bông xốp, dai, giãn của các sản phẩm như bánh mì, bánh ngọt, mì ăn liền… Người ta sử dụng bột mì trong hàng ngàn sản phẩm bởi khả năng tác động đến cấu trúc cũng như bề mặt của sản phẩm của nó, khi trộn bột có chứa gluten với đường, men rồi đem ủ thì khí CO2 tạo thành giúp bánh có độ phồng nở cần thiết và qua quá trình nướng làm gluten kết tụ và cố định hình dạng cuối cùng của sản phẩm bánh.
Lưu ý khi sử dụng sản phẩm chứa gluten
Đối với một số người, khoảng 1 phần trăm dân số thì gluten có thể là một vấn đề sinh tử; những người này mắc chứng bệnh gọi là bệnh celiac (celiac disease), họ chỉ cần ăn thực phẩm có chứa một lượng rất nhỏ gluten cũng có thể gặp rắc rối. Hệ thống miễn dịch sẽ tấn công vào ruột non và ngăn ngừa sự hấp thụ các chất dinh dưỡng quan trọng, có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, thậm chí đe dọa tính mạng. Một loại bệnh ít nghiêm trọng hơn là dị ứng với gluten (hay còn gọi là bệnh không dung nạp gluten) với các triệu chứng khác nhau ở mỗi người như tiêu chảy, táo bón, đầy hơi, nôn mửa, chóng mặt, kích ứng da, mệt mỏi, chuột rút và trầm cảm.
Nếu phát hiện ra rằng mình bị bệnh celiac hoặc không dung nạp gluten, cần phải cẩn thận hơn khi ăn uống cũng như phải chú ý đọc các nhãn sản phẩm kỹ lưỡng để tránh các sản phẩm chứa gluten.

 Thân mến trong Chúa sắp quang lâm
Sứ Điệp Chúa Đến



THƯ LUÂN LƯU GỬI CÁC GIÁM MỤC VỀ VẤN ĐỀ BÁNH VÀ RƯỢU LỄ
1. Theo yêu cầu của Đức Phanxicô, Bộ Phụng tự thánh và Kỷ luật các Bí tích gửi thư này đến các Giám mục giáo phận (và các vị được luật đồng hóa với Giám mục giáo phận), để nhắc nhở các vị là những người, hơn ai hết, có phận vụ cung cấp đúng chuẩn mực những gì cần thiết để cử hành Bữa Tiệc của Chúa (x. Lc 22,8.13). Là người phân phát chính yếu các mầu nhiệm của Thiên Chúa, người điều hành, cổ vũ và bảo toàn các sinh hoạt phụng vụ trong Giáo Hội được trao phó cho ngài (x. GL 835 §1), chính Giám mục có trách nhiệm quan tâm đến phẩm chất của bánh và rượu dùng trong bí tích Thánh Thể, và cả phẩm cách của những người sản xuất bánh rượu ấy. Để có thể giúp ích cho các Giám mục, thư này sẽ nhắc lại những quy định hiện hành, đồng thời cũng nêu lên một số chỉ dẫn thực hành.
2. Nhìn chung, một số cộng đoàn dòng tu vẫn tiếp tục đảm nhận việc sản xuất bánh và rượu dùng để cử hành bí tích Thánh Thể, tuy nhiên hiện nay, chúng ta gặp thấy bánh lễ rượu lễ cũng được bày bán tại các siêu thị, các cửa hàng và cả trên mạng Internet. Để tránh mọi nghi ngờ về tính thành sự liên quan đến chất thể của bí tích Thánh Thể, Bộ Phụng tự đề nghị các Đấng Bản quyền đưa ra những chỉ thị về vấn đề này, chẳng hạn phải có giấy xác nhận rõ rệt để bảo đảm chất thể của bí tích Thánh Thể.
Đấng Bản quyền cần lưu tâm nhắc nhở các linh mục, đặc biệt các cha xứ và các vị quản nhiệm thánh đường, về trách vụ phải biết rõ những người cung cấp bánh và rượu lễ cũng như phẩm chất xứng hợp của chất thể bí tích.
Đấng Bản quyền cũng phải cung cấp thông tin và nhắc nhở những người sản xuất về yêu cầu phải tuyệt đối tuân thủ các quy định liên quan đến bánh và rượu lễ.
3. Các quy định về chất thể của bí tích Thánh Thể, ghi trong Giáo Luật khoản 924 cũng như trong các số 319-323 của Quy chế tổng quát sách lễ Rôma, đã được giải thích trong Huấn thị Redemptionis Sacramentum của Bộ Phụng tự (25.2004):
a.     “Hy tế Tạ ơn phải được cử hành với bánh không men, làm từ lúa mì nguyên chất và mới làm để tránh nguy cơ hư hoại. Vì thế, bánh làm bằng chất liệu khác, kể cả từ ngũ cốc, hoặc có pha thêm chất khác ngoài lúa mì với tỉ lệ đến độ, theo ý kiến chung, không thể gọi đó là bánh bột mì, sẽ không là chất thể thành sự để cử hành Hy tế và bí tích Thánh Thể. Việc thêm các chất khác trong quy trình sản xuất bánh dùng trong Thánh lễ, như trái cây, đường hoặc mật ong, là một sự lạm dụng nghiêm trọng. Và dĩ nhiên bánh lễ phải được sản xuất bởi những người không chỉ trổi vượt về tính liêm chính, mà còn có kỹ năng trong lĩnh vực này, và sử dụng các dụng cụ thích hợp” (số 48).         
b.     “Hy tế Tạ ơn phải được cử hành với rượu nho tự nhiên, nguyên chất và không bị hư hoại, không pha nguyên liệu nào khác. […] Phải lưu ý bảo toàn phẩm chất của rượu dùng để dâng lễ và không để rượu bị chua. Tuyệt đối cấm sử dụng rượu không đáng tin cậy hoặc không có nguồn gốc rõ ràng, vì Giáo Hội buộc phải có sự chắc chắn về những điều kiện thiết yếu để bí tích thành sự. Không thể nại đến bất kỳ lý do nào để biện minh cho việc sử dụng các loại thức uống khác, bất cứ thức uống nào khác cũng không là chất thể thành sự” (số 50).
4. Bộ Giáo thuyết đức Tin, trong Thư luân lưu gửi các Giám mục Chủ tịch Hội Đồng Giám mục về việc sử dụng bánh với hàm lượng gluten thấp và nước nho ép làm chất thể của bí tích Thánh Thể (27.2003, Văn thư số 89/78-17498), đã công bố những quy chuẩn liên quan đến những người, vì nhiều lý do nghiêm trọng khác nhau, không thể hấp thu loại bánh thông thường hoặc rượu lên men theo quy trình bình thường.
a.     “Bánh lễ hoàn toàn không có gluten (tinh bột) là chất thể bất thành sự cho việc cử hành bí tích Thánh Thể. Trái lại, vẫn thành sự nếu bánh lễ chỉ bị rút giảm một phần gluten, có hàm lượng gluten vừa đủ để có thể chế biến thành bánh, không chứa những chất liệu khác được pha trộn thêm, và không được chế biến theo những quy trình có thể làm biến đổi bản chất của bánh” (Đề mục 1-2).
b.     “Nước ép từ quả nho, còn tươi hoặc được bảo quản theo những phương pháp ngăn lên men không làm biến đổi bản chất của nước nho (chẳng hạn phương pháp đông lạnh), là chất thể thành sự cho việc cử hành bí tích Thánh Thể (Đề mục 3).
c.      Các Đấng Bản quyền có thể cho phép từng linh mục hoặc tín hữu sử dụng bánh lễ có hàm lượng gluten thấp hoặc nước nho ép. Phép rộng này có thể được ban dài hạn, bao lâu lý do thủ đắc còn tồn tại (Đề mục 1)
5. Bộ Giáo thuyết đức Tin xác định: chất thể làm bằng những nguyên liệu đã qua biến đổi gen vẫn được xem là chất thể thành sự của bí tích Thánh Thể (x. Thư gửi Bộ trưởng Bộ Phụng tự thánh và Kỷ luật các Bí tích, 9.12.2013, Văn thư số 89/78-44879).
6. Những người làm bánh lễ và sản xuất rượu lễ phải luôn ý thức rằng công việc của họ hướng về bí tích Thánh Thể, điều đó đòi hỏi họ phải liêm chính, có tinh thần trách nhiệm và kỹ năng chuyên môn.
7. Để giúp mọi người tuân thủ những quy chuẩn tổng quát này, các Đấng Bản quyền, nếu xét thấy thuận lợi, có thể hội ý với Hội Đồng Giám Mục để cùng đưa ra những chỉ thị cụ thể. Do tính cách phức tạp của các hoàn cảnh và trường hợp, kể cả thái độ thiếu kính trọng đối với những điều thánh thiêng, có lẽ trong thực tế cần phải đặt người được cấp Thẩm quyền ủy nhiệm, để bảo đảm chắc chắn về phẩm chất xác thực của chất thể bí tích Thánh Thể trong việc sản xuất, đồng thời về tính cách xứng hợp của việc phân phối và kinh doanh các sản phẩm này.
Chúng tôi xin gợi ý cho Hội Đồng Giám Mục có thể nhờ một hay nhiều Hội Dòng, hoặc một cơ quan thích hợp, để kiểm tra việc sản xuất, bảo quản, kinh doanh bánh lễ và rượu lễ tại một quốc gia nhất định cũng như tại những quốc gia xuất khẩu các sản phẩm này. Tại những địa điểm buôn bán, phải dành sự trưng bày xứng hợp cho bánh và rượu sẽ được dùng để cử hành bí tích Thánh Thể.
Gửi từ Văn phòng Bộ Phụng tự thánh và Kỷ luật các Bí tích, ngày 15 tháng 6 năm 2017, Lễ Trọng kính Mình Máu Thánh Chúa Kitô.
Hồng y Robert Sarah,
Bộ Trưởng
Tổng Giám mục Arthur Roche
Thư ký

Đăng nhận xét

1 Nhận xét

  1. Nhiều ace tin STT đã bỏ lễ vì bức thư này đấy ạ, họ cho rằng bánh lễ k còn tinh tuyền

    Trả lờiXóa

Hãy chia sẻ cho chúng tôi những gì bạn đang suy nghĩ ...!